1399/02/14 16:07

وسواس و انواع افکار وسواسی

توسط مدیر / 0 نظر

 انواع مختلف افکار وسواسی

۱.نوع فکر وسواسی: کثیفی/آلودگی

مثال بالینی: "چون این کتابها را لمس کردم، ممکن است با آلودگی‌های انسان‌های دیگر آلوده شده باشم." "لباس‌هایی که می‌پوشم، با کف اتاق تماس پیدا کرد، پس آلوده می‌شوم." "صندلی عمومی که رویش نشستم، آلوده به میکروب بود، پس ممکن است بیمار شوم." 

 

۲.نوع فکر وسواسی: آسیب/صدمه به خود و دیگران

مثال بالینی: "آیا اتفاقی کسی را نکشته‌ام؟" "به آسانی می‌توانم این چاقو را برداشته و فردی را که کنارم نشسته است، بکشم." "آیا زمانی که چهارساله بودم، توسط پرستارم مورد تعرض جنسی قرار نگرفته‌ام؟" "شاید کسی را به اشتباه در فریزر حبس کرده باشم."

 

۳. نوع فکر وسواسی: شک و تردید مرضی

مثال بالینی: "آیا در مغازه به چیزی برخورد نکرده و به آنها خسارت نزده‌ام؟" "ایا تکالیف را کامل انجام دادم یا اینکه اشتباه کردم؟" "شاید فرم درخواست را قبل از اینکه در پاکت بگذارم، به‌درستی و به دقت تکمیل نکرده باشم."

 

۴.نوع فکر وسواسی: تقارن/دقت

مثال بالینی: "اگر از سمت راست بدنم زیاد استفاده کنم، باید جبران کنم و از طرف چپ بیشتر استفاده کنم". "شماره ۱۴ اضطراب‌زاست." "آنچه الان می‌خوانم را به‌طور کامل نمی‌فهمم؟"

 

۵‌.نوع فکر وسواسی: عمل جنسی غیرقابل قبول

مثال بالینی: "آیا عمدا کودکی را برای اهداف جنسی لمس نکردم؟" "آیا از نظر جنسی شیفته کودکان می‌شوم؟" "زن جوانی که دیگر جنس‌خواه است، نگران است که شاید از نظر جنسی توسط زنی دیگر برانگیخته شود." "مرد متاهلی افکار مزاحمی درباره رابطه جنسی دهانی یا مقعدی با مردی دیگر دارد."

 

۶.نوع فکر وسواسی: مذهبی

مثال بالینی: "خانمی هنگام خواندن کتاب مقدس، کلمات مزاحم تکرارشونده‌ای درباره کفر به خدا یا حرف‌های رکیک جنسی دارد." "آیا خدا را رنجاندم؟ یا حتما امروز خدا را رنجاندم". 

 

۷. نوع فکر وسواسی: نگرانی‌های جسمی/سلامتی

مثال بالینی: "تصاویر ذهنی تکرارشونده از استفراغ". "افکار مزاحم درباره احتمال بیمار شدن."

 

۸. نوع فکر وسواسی: احتکار

مثال بالینی: "شاید بعدا این چیز را احتیاج داشته باشم." "باید بهترین تصمیم ممکن را بگیرم."

 

آیا افکار شما وسواسی هستند؟

 فکری که وسواسی باشد پنج ویژگی دارد:

۱. مزاحمت : به نظر می‌رسد افکار، تصاویر یا تکانه‌های وسواسی، ناگهانی و برخلاف میل شما به ذهن خطور می‌کنند و شما قصدی برای این کار ندارید.

۲. ناخواستگی: افکار وسواسی آشفتگی زیادی به دنبال دارند و کلاً ناخواسته هستند.

۳. مقاومت: اکثر افراد مبتلا به اختلال وسواسی-اجباری در مقابل وسواس‌ها مقاومت می‌کنند و سخت در پی فرونشانی یا حذف وسواس‌ها هستند. افراد مبتلا به اختلال وسواسی-اجباری با اجتناب از موقعیت‌های فکر برانگیز با افکار وسواسی مقابله می‌کنند و با درگیر شدن در آیین‌مندی‌های اجباری و خنثی‌سازها، سعی می‌کنند آشفتگی حاصل از افکار را کاهش دهند.

۴. کنترل‌ناپذیری: افراد مبتلا به اختلال وسواسی-اجباری اغلب احساس می‌کنند که کنترلی بر وسواس‌های خود ندارند و حتی فکر می‌کنند کلاً کنترل ذهنی‌شان را از دست می‌دهند.

۵. نامتعارف: محتوای وسواس‌ها اغلب بر خلاف ارزش‌ها معیارهای اخلاقی یا شخصیت واقعی فرد هستند. محتوای وسواس‌ها کاملاً مغایر با خودپنداره، شخصیت و رفتار شما هستند. 

افراد مذهبی بیشتر احتمال دارد که دچار اختلال وسواس شوند! 

 تجارب و زمینه‌ی مذهبی می‌تواند بر "نوع" اشتغال ذهنی‌های وسواس‌گونه اثر بگذارد که خود این عامل، زمینه‌ساز اختلال وسواسی-جبری است. فرهنگ بر "محتوای" علایم وسواسی اثر می‌گذارد. به عنوان مثال، در کشورهایی که مذهب و اصول مذهبی از طریق سیستم‌های آموزشی القاء می‌شود و مذهب در شکل‌گیری هنجارهای فرهنگی و قوانین قضائی آن کشور نقش به‌سزایی دارد، احتمالاً شاهد وسواس‌ هاس مذهبی بیشتری خواهیم بود.

 

منابع: درمان شناختی رفتاری اختلال وسواس فکری و عملی. دیوید کلارک. ترجمه: راضیه ایزدی؛ دکتر محمدرضا عابدی. انتشارات کاوشیار-جنگل.(کلارک؛2004) (استکتی، کوئی و وایت، ۱۹۹۱)

نظر (0)